ประมวลรายวิชา

ประมวลรายวิชา (Course Syllabus)

ชื่อรายวิชา	การจัดการเรียนรู้ และการจัดการในชั้นเรียน
หมวดวิชา	วิชาเฉพาะ
ระดับวิชา	ปริญญาตรี
รหัสวิชา	๓๐๔๐๐๓๐๓
หน่วยกิต	๓ (๓-๐-๖)
ภาคเรียนที่	๒/๒๕๖๐
เงื่อนไขรายวิชา	ไม่มี
ประเภทวิชา	กลุ่มวิชาชีพครู
อาจารย์ผู้สอน	ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พิจิตรา  ธงพานิช

๑.คำอธิบายรายวิชา

       ความหมาย กระบวนการของการออกแบบและการจัดการเรียนรู้ ทฤษฎีการเรียนรู้และการสอน การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนในศตวรรษที่ ๒๑ สภาพปัจจุบันและปัญหาเกี่ยวกับการเรียนรู้ในประเทศไทย การวิเคราะห์ผู้เรียนและวิธีที่จะช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ได้ดี การกำหนดจุดประสงค์ของการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ การจัดการเรียนรู้ตามแนวพระราชดำริ การบูรณาการเนื้อหาในกลุ่มสาระการเรียนรู้การบูรณาการเรียนรู้แบบเรียนรวม การพัฒนาและเลือกใช้สื่อนวัตกรรมเพื่อการเรียนรู้ การวัดและประเมินผลตามสภาพจริงและเทคนิควิทยาการจัดการเรียนรู้ การจัดทำแผนการเรียนรู้ระดับต่างๆ

๒.วัตถุประสงค์

๑.เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการเรียนรู้ ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องและสภาพการออกแบบและการจัดการเรียนรู้ในปัจจุบัน

๒.เพื่อให้ผู้เรียนฝึกกระบวนการต่างๆ รูปแบบการเรียนการสอนที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ได้ดี

๓.เพื่อให้ผู้เรียนมีเจตคติที่ดีต่อวิชาที่เรียนและวิชาชีพครู โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ

๔.เพื่อให้ผู้เรียนบูรณาการเนื้อหาในสาระการเรียนรู้ และเลือกสื่อนวัตกรรมเพื่อการเรียนรู้และเทคนิควิทยาการจัดการเรียนรู้ การจัดแผนการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ

๓.เนื้อหาวิชากับเวลาที่กำหนดให้เรียน

สัปดาห์ที่	หัวข้อรายละเอียด	จำนวนชั่วโมง	กิจกรรมการเรียนการสอนและสื่อที่ใช้	ชื่อผู้สอน
๑	แนะนำรายวิชาและคำอธิบายรายวิชาการจัดการเรียนการสอน	๒	บรรยาย	ผศ.ดร.พิจิตรา
๒	บทที่ ๑ แนวคิดการออกแบบและการจัดการเรียนรู้ ๑.๒ ความต้องการจำเป็นสำหรับการออกแบบและการจัดการเรียนรู้ ๑.๒ นิยามการออกแบบและการจัดการเรียนรู้ ๑.๓ ประโยชน์ของการออกแบบและการจัดการเรียนรู้ ๑.๔ แบบจำลองการออกแบบและการจัดการเรียนรู้ทั่วไป ๑.๕ บทบาทของผู้ออกแบบและการจัดการเรียนรู้ ๑.๖ งานและผลผลิตสมรรถภาพของการออกแบบและการจัดการเรียนรู้ สรุป	๔	บรรยาย อภิปราย เอกสารประกอบ การสอน	ผศ.ดร.พิจิตรา
๓-๔	บทที่ ๒ วิธีการสอนและเทคนิคการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ๒.๑ วิธีการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ๒.๒ รูปแบบการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ๒.๓ เทคนิควิธีการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ๒.๔ การเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ๒.๕ การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ	๔	บรรยาย อภิปราย เอกสารประกอบ การสอน	ผศ.ดร.พิจิตรา
๕-๖	บทที่ ๓ รูปแบบการเรียนการสอน ๓.๑ รูปแบบการเรียนการสอนที่เป็นสากล ๓.๒ รูปแบบการเรียนการสอนและกระบวนการเรียนการสอนปกติ ๓.๓  กระบวนการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเรียนการสอน	๔	บรรยาย อภิปราย เอกสารประกอบ การสอน	ผศ.ดร.พิจิตรา
๗	บทที่ ๔ กลยุทธ์การเรียนการสอน ๔.๑ สภาวการณ์เรียนการสอนพื้นฐาน ของการเรียนการสอน ๔.๒ ความต้องการทฤษฎีการเรียนการสอน ๔.๓ ธรรมชาติของทฤษฎีการเรียนการสอน ๔.๔ ทฤษฎีการเรียนการสอน ๔.๕ หลักการเรียนรู้ ๔.๖ การวิจัยการเรียนรู้ ๔.๗ ความเข้าใจผู้เรียนและการเรียน ๔.๘ การเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ๔.๙ รูปแบบการเรียนรู้และวิธีการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง	๔	บรรยาย อภิปราย เอกสารประกอบ การสอน	ผศ.ดร.พิจิตรา
๘	สอบกลางภาค			ผศ.ดร.พิจิตรา
๙-๑๐	บทที่ ๕ การจัดการเรียนรู้ตามแนวทางการปฏิรูปการศึกษา ๕.๑ ความจำเป็นในการจัดการเรียนรู้ตามแนวปฏิรูปการศึกษา ๕.๒ แนวทางการจัดการเรียนรู้ตามแนวการปฏิรูปการศึกษา ๕.๓การปฏิรูปการเรียนรู้ที่ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ ๕.๔ ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ๕.๕ บทบาทของผู้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเรียนรู้ตามแนวการปฏิรูปการศึกษา	๔	บรรยาย อภิปราย เอกสารประกอบ การสอน	ผศ.ดร.พิจิตรา
๑๑-๑๒	บทที่ ๖ การเลือกและพัฒนาสื่อการเรียนการสอนและแผนจัดการเรียนรู้ ๖.๑ บทบาทของผู้ออกแบบ ๖.๒ ประเภทของสื่อ ๖.๓ การตัดสินใจเกี่ยวกับสื่อ	๔	บรรยาย อภิปราย เอกสารประกอบ การสอน	ผศ.ดร.พิจิตรา
๑๓-๑๕	บทที่ ๗ การวางแผนการเขียนแผนการสอนและแผนจัดการเรียนรู้ ๗.๑ ความหมายของการวางแผนการสอน ๗.๒ ความจำเป็นของการวางแผนการสอน ๗.๓ ข้อมูลที่ถูกต้องใช้ในการวางแผนการสอน ๗.๔ แนวทางการวางแผนการสอน ๗.๕ การเขียนแผนจัดการเรียนรู้ ๗.๖ แผนจัดการเรียนรู้ ๗.๗ การวัดและการประเมินผล	๔	บรรยาย อภิปราย เอกสารประกอบ การสอน	ผศ.ดร.พิจิตรา
๑๖	สอบปลายภาค			ผศ.ดร.พิจิตรา
รวมจำนวนชั่วโมงตลอดภาคการเรียน		๓๐

๔. กิจกรรมการเรียนการสอน

        ๑.ศึกษาเอกสารประกอบการเรียนการสอนและตำราเกี่ยวกับ วิชาการจัดการเรียนรู้และการจัดการในชั้นเรียน

        ๒.บรรยายและสรุปสาระการเรียนรู้โดยอาจารย์ประจำวิชา

        ๓.อภิปราย วิเคราะห์ วิจารณ์และซักถาม

        ๔.ศึกษาเอกสารและรายงานหน้าชั้นเรียน

        ๕.ปฏิบัติกิจกรรมรวมกลุ่มและกิจกรรมรายบุคคล

        ๖.ทดสอบปลายภาคเรียน

๕. สื่อการเรียนการสอน

        ๑.เอกสารประกอบการสอน ตำรา สิ่งพิมพ์ต่างๆ

        ๒.วีดีทัศน์เกี่ยวกับการสอนและเรื่องที่เกี่ยวข้อง

        ๓.กิจกรรมรวมกลุ่ม คำถามท้ายบท

        ๔.สื่อสไลด์ Power Point

๖. เอกสารประกอบการศึกษาค้นคว้า

๑.วิชาการจัดการเรียนรู้และการจัดการในชั้นเรียน

๗. การเตรียมด้านการวัดผล

        ๑.สังเกตการเข้าร่วมกิจกรรมของผู้เรียน

๑.๑  การเข้าเรียนและความสนใจในการเข้าร่วมกิจกรรมโดยสม่ำเสมอ

๑.๒  การมีส่วนร่วมในการอภิปรายและแสดงความคิดเห็น

๑.๓  การทำงานกลุ่ม

๑.๔  การร่วมแสดงกิจกรรม

        ๒.การตรวจผลงาน

๒.๑  ตรวจรายงานบุคคล

๒.๒  ตรวจรายงานกลุ่ม

๒.๓  ตรวจคำถามท้ายบทและประเมินผลงาน

๘. เกณฑ์การวัดผลและประเมินผล

        ๑.การวัดผล

        ๒.คะแนนรวมระหว่างภาค                                               ร้อยละ ๗๐

๒.๑  ศึกษาเอกสารและรายงานหน้าชั้น                                        ร้อยละ ๑๐

๒.๒  ประเมินกิจกรรมเทคนิคออกแบบกาจัดการเรียนรู้                  ร้อยละ ๑๐

๒.๓  ประเมินผลจากการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้                      ร้อยละ ๒๐

๒.๔  ความสนใจและเข้าเรียน                                                       ร้อยละ ๑๐

๒.๕  คะแนนสอบกลางภาคเรียน                                                   ร้อยล่ะ ๒๐

        ๓.คะแนนสอบปลายภาค                                                   ร้อยละ ๓๐

        ๔.ขาดเรียนครบกำหนด 4 ครั้ง ไม่มีสิทธิ์สอบและปรับผลประเมินเป็น F ในรายวิชานี้

๙. เกณฑ์การประเมินผล

ค่าคะแนนที่ได้ (ร้อยละ)	ค่าระดับผลการเรียน
๘๐ – ๑๐๐ ๗๕ – ๗๙ ๗๐ – ๗๔ ๖๕ – ๖๙ ๖๐ – ๖๔ ๕๕ – ๕๙ ๕๐ – ๕๔ ไม่ส่งงาน / ขาดสอบ	A B+ B C+ C D+ D I

๑๐. ติดต่อกับอาจารย์ผู้สอนได้ในเวลาที่มหาวิทยาลัยเปิดทำการ

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พิจิตรา ธงพานิช  E-mail : jeab1107@hotmail.com

ชั้น 3 ห้องสาขาหลักสูตรและนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้

คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม

การออกแบบการสอนความเป็นมาและพัฒนาการออกแบบ

การออกแบบการสอนความเป็นมาและพัฒนาการออกแบบ

การออกแบบการเรียนการสอน หมายถึง กระบวนการแก้ปัญหาการเรียนการสอนโดยการวิเคราะห์สถานการณ์ หรือเงื่อนไขการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ แล้วจึงวางแผนการเรียนการสอนอย่างเป็นระบบเพื่อให้การจัดการเรียนการสอนบรรลุจุดหมาย โดยอาศัยความรู้จากหลายๆทฤษฎี เช่นทฤษฎีการเรียนรู้ ทฤษฎีการสอน ทฤษฎีการติดต่อสื่อสาร ตลอดจนทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์

ความเป็นมาของการออกแบบการเรียนการสอน

📌ธอร์นไดค์ (Edward L Thorndike,1898) เป็นนักจิตวิทยาและนักการศึกษาชาวอเมริกัน พัฒนาทฤษฎีการเรียนรู้อย่างเป็นวิทยาศาสตร์โดยเริ่มทดลองกับสัตว์  ทฤษฎีพันธะระหว่างสิ่งเร้ากับการตอบสนอง (Connectionism Theory) หรือ ทฤษฎีสัมพันธ์เชื่อมโยง

📌แฟรงคลิน (Franklin Bobbitt,1920-30) พัฒนาการสอนรายบุคคล “เป้าหมายของโรงเรียนควรมาจากพื้นฐานการวิเคราะห์ทักษะที่จำเป็นสำหรับชีวิตที่ประสบความสำเร็จ”

📌ไทเลอร์ (Ralph W. Tyler,1930) ปรับปรุงกระบวนการเขียนวัตถุประสงค์การสอน “วัตถุประสงค์การสอนเชิงพฤติกรรม(Student Behaviors) ประเมินเพื่อปรับปรุง”

📌เบนจามิน บลูม (Benjamin Bloom,1956) จำแนกวัตถุประสงค์การศึกษาเป็นลำดับขั้นที่ชัดเจน (Taxonomy of educational objectives) “ใช้ทั่วไปในกลุ่มศึกษาศาสตร์จนถึงปัจจุบัน”

📌สกินเนอร์ (B.F.Skinner,1950-60) เสนอแนวทฤษฎีการวางเงื่อนไข(Operate Conditioning) ซึ่งมีรากฐานแนวคิดมาจาก ธอร์นไดค์ “เป็นผู้ใช้แนวคิดใหม่ทางจิตวิทยาเกี่ยวกับสิ่งเร้าและการตอบสนองโดยคำนึงถึงธรรมชาติของมนุษย์เขาได้ทำการทดทองกับสัตว์โดยฝึกเป็นขั้นๆ เป็นผู้ที่มีชื่อเสียงในการสอนแบบโปรแกรม และเป็นผู้คิดค้นเครื่องช่วยสอน”

📌โรเบิร์ต กาเย่  (Robert  Gagne,1960) นำเสนอแนวคิดทางพุทธิปัญญา (Congitive Theories) มาใช้ในการออกแบบการเรียนการสอน “ศึกษาทำความเข้าใจ (Understand) ที่เกิดขึ้นในจิตใจ (Mind)”    

 ปลายปี ค . ศ . 1960 การออกแบบการสอน ได้รับการยอมรับว่าเป็นสาขาวิชา เกิดคำว่า “ Instructional System ”

📌ปี ค.ศ. 1970 ทฤษฎีการเรียนรู้การประมวลสารสนเทศ(Informatiom Processing) มีบทบาทอย่างมาปัจจุบันทฤษฎีคอนสตรัคติวิสต์(Constructivism) กำลังได้รับความสนใจ

พัฒนาการออกแบบการสอนยุคที่ 1

ID 1 พื้นฐานมาจากกลุ่มพฤติกรรมนิยม

ตามแนวคิดนี้การเรียนรู้ หมายถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ซึ่งเป็นผลอันเนื่องมาจากประสบการณ์ที่คนเรามีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมหรือจากการฝึกหัด การออกแบบการเรียนการสอนในยุคแรกที่พบในปัจจุบันได้แก่ บทเรียนโปรแกรม ชุดการสอน และบทเรียนคอมพิวเตอร์ช่วยสอน เป็นต้น

ลักษณะสำคัญของการออกแบบการสอนในยุค ID1

1.      ระบุวัตถุประสงค์ของการสอนที่ชัดเจน

2.      การสอนในแต่ละขั้นตอนนำไปสู่การเรียนแบบรอบรู้ในหน่วยการสอนรวม

3.      ให้ผู้เรียนได้เรียนตามอัตราการเรียนรู้ของตนเอง

4.      ดำเนินการไปตามโปรแกรมลำดับขั้นที่กำหนดไว้

พัฒนาการออกแบบการสอนยุคที่ 2

ID 2 พื้นฐานมาจากกลุ่มพุทธิปัญญานิยม

ตามแนวคิดนี้การเปลี่ยนแปลงความรู้ของผู้เรียนเกิดจากการจัดระเบียบขยายความคิดและจัดหมวดหมู่ของความจำลงสู่โครงสร้างปัญญาโดยให้ความสนใจเกี่ยวกับกระบวนการคิด การให้เหตุผลของผู้เรียนซึ่งมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเร้าภายนอกกับสิ่งเร้าภายใน

พัฒนาการออกแบบการสอนยุคที่ 3

ID 3 พื้นฐานจาก Constructivism

ครูผู้สอนเป็นเพียงผู้ชี้แนะแนวทางหรือโมเดลในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ช่วยให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยการเรียนรู้ในยุคนี้จะเน้นพัฒนาการกระบวนการคิดอย่างอิสระให้ผู้เรียน สร้างความรู้ได้ด้วยตนเอง ตลอดจนเรียนรู้จากการปฏิบัติของตนเองโดยวิธีการเรียนรู้ที่หลากหลาย สามารถคิดแบบองค์รวมได้

อ้างอิง  การออกแบบการสอนความเป็นมาและพัฒนาการออกแบบ.https://www.slideshare.net/max2505/ss-3879932